Zayıflama İğneleri Gerçekten İşe Yarıyor mu?

Ozempic ve Mounjaro Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Son yıllarda kilo verme konusunda en çok konuşulan konulardan biri zayıflama iğneleri.

Özellikle "Ozempic" ve "Mounjaro" isimlerini artık neredeyse herkes duymuş durumda. Peki gerçekten işe yarıyorlar mı? Hangisi daha etkili? Yan etkileri neler? Ve en önemlisi, bu ilaçlarla verilen kilonun ne kadarı yağdan gidiyor?

Bilimsel çalışmalar bize aslında oldukça net cevaplar veriyor.

Ozempic ve Mounjaro aynı ilaç mı?

Hayır.

Ozempic’in etken maddesi semaglutid, Mounjaro’nun etken maddesi ise tirzepatid.

İkisi de iştahı ve enerji alımını azaltmaya yardımcı olan inkretin temelli ilaçlar. Ancak tirzepatid, GLP-1’in yanı sıra GIP reseptörü üzerinde de etki gösteriyor.

Bu nedenle son yıllarda özellikle “Hangisi daha fazla kilo verdiriyor?” sorusu oldukça fazla araştırılıyor.

Mounjaro mu, Ozempic mi daha etkili?

Bu soruya cevap veren önemli çalışmalardan biri SURMOUNT-5.

2025 yılında New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan bu çalışmada, diyabeti olmayan obezitesi bulunan 751 yetişkin 72 hafta boyunca tirzepatid veya semaglutid kullandı.

Sonuçlar oldukça dikkat çekiciydi:

Tirzepatid kullananlarda ortalama kilo kaybı: %20,2

Semaglutid kullananlarda ortalama kilo kaybı: %13,7

Yani bu çalışmada tirzepatid, semaglutide göre daha fazla kilo kaybı sağladı.

Çalışmanın kendi ifadesiyle:

“Tirzepatide was superior to semaglutide in reducing body weight.”

Yani tirzepatid, vücut ağırlığını azaltma açısından semaglutide üstün bulundu.

Ancak bu, semaglutidin etkisiz olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, semaglutid ile yapılan büyük çalışmalarda da oldukça belirgin kilo kayıpları gösterildi.

Bu ilaçların olumlu etkileri neler?

En belirgin etkileri iştahın azalması ve kilo kaybının kolaylaşması.

Bunun yanında kan şekeri, bel çevresi ve bazı kardiyometabolik göstergelerde de iyileşmeler görülebiliyor.

Örneğin 17 binden fazla kişinin dahil edildiği SELECT çalışmasında, diyabeti olmayan ancak fazla kilo/obezite ve kalp-damar hastalığı bulunan kişilerde semaglutid kullanımı; kalp-damar ölümü, kalp krizi veya inmeden oluşan ana sonlanım riskini %20 azalttı.

Yani bu ilaçları yalnızca “tartıda kaç kilo verdirdi?” diye değerlendirmek yeterli değil.

Yan etkileri var mı?

Evet.

Kısa vadede en sık görülen yan etkiler özellikle mide-bağırsak sistemiyle ilgili:

* Bulantı

* Kusma

* İshal

* Kabızlık

* Karın ağrısı

* Hazımsızlık

SURMOUNT-5 çalışmasında da her iki ilaç grubunda en sık görülen yan etkiler gastrointestinal şikâyetlerdi ve bunlar çoğunlukla hafif-orta şiddetteydi.

Daha ciddi ancak daha seyrek görülebilen durumlar da bulunduğundan, bu ilaçların doktor değerlendirmesi ve takibi olmadan kullanılmaması gerekiyor. (Uzun vadedeki yan etkilerini henüz bilmiyoruz.)

Verilen kilonun tamamı yağ mı?

İşte özellikle üzerinde durmamız gereken konu bu.

Tartıda kilo vermek ile sağlıklı bir vücut kompozisyonu oluşturmak aynı şey değil.

Kilo kaybı sırasında yağ dokusunun yanı sıra yağsız kütleden de kayıp olabilir.

2026 yılında yayımlanan bir meta-analizde, inkretin temelli ilaçlarla oluşan kilo kaybının yaklaşık %25–39’luk kısmının yağsız kütleden geldiği bulundu. Semaglutid çalışmalarında bu oran yaklaşık %35, tirzepatid çalışmalarında ise %25 civarındaydı.

Tirzepatid ile yapılan DXA alt çalışmasında da 72 haftada vücut ağırlığı %21,3 azalırken yağ kütlesi %33,9, yağsız kütle ise %10,9 azaldı.

Bu nedenle “İğneyi kullandım, iştahım kapandı ve çok az yemeye başladım” noktasında bırakmak doğru değil.

Yeterli protein alınmaz, direnç egzersizi yapılmaz ve beslenme iyi planlanmazsa kas kaybı önemli bir problem haline gelebilir.

Amaç yalnızca daha düşük bir kilo görmek değil; mümkün olduğunca yağ kaybedip kas kütlesini koruyarak kilo vermek olmalı.

İğneyi bırakırsam verdiğim kilolar geri gelir mi?

Buna bir çalışmayla cevap vereceğim.

Semaglutid kullanılan STEP-1 çalışmasının uzatma analizinde, ilaç bırakıldıktan sonraki bir yıl içerisinde katılımcılar daha önce verdikleri kilonun yaklaşık üçte ikisini geri aldı.

Bu nedenle bu ilaçları “kısa süre kullanıp bir daha kilo almamak” şeklinde düşünmek doğru değil. Kilo yönetimi uzun vadeli bir süreç ve ilaç tedavisinin yanında beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarının da oluşturulması gerekiyor.

Sonuç olarak…

Zayıflama iğneleri gerçekten etkili olabilir. Hatta mevcut bilimsel kanıtlara göre tirzepatid, semaglutide kıyasla ortalama olarak daha fazla kilo kaybı sağlayabiliyor.

Ama bu ilaçlar mucize değil.

Doktor kontrolünde, uygun kişide ve doğru dozda kullanılmalı. Özellikle iştahın ciddi şekilde azalmasıyla birlikte yeterli protein ve diğer besin ögelerini alamamak, hızlı kilo kaybına eşlik eden kas kaybını artırabilir.

Bu nedenle ilaç tedavisi düşünülüyorsa "doktor takibinin" yanında "diyetisyen desteğiyle" yeterli protein ve enerji alımının planlanması, kas kütlesinin korunması ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının oluşturulması çok önemli.

Çünkü sağlıklı kilo kaybı sadece tartıdaki sayıyı azaltmak değil; yağ kaybederken kasınızı mümkün olduğunca koruyabilmektir.

Bilimsel kaynaklar

* Aronne LJ, et al. Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. N Engl J Med. 2025.

* Wilding JPH, et al. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide. Diabetes Obes Metab. 2022.

* Lincoff AM, et al. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. N Engl J Med. 2023.

* Body composition changes during weight reduction with tirzepatide in the SURMOUNT-1 study.

* Lean Mass Changes With Incretin Therapy Versus Lifestyle Intervention: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomised Controlled Trials. 2026